Màu Kỷ Vật


Đỏ lửa (1972)
tranh Nguyễn Thị Mỹ Thanh

1
“Em… có kẹo trong túi không? Cho chị xin cục kẹo.”
Đoan thọc nhanh tay vào túi áo, rồi ngơ ngác. Chết, hôm nay mình quên mang theo kẹo. Đoan trả lời:
“Em hết kẹo rồi. Xin lỗi chị. Em cứ tưởng còn một ít trong túi…”
“Thôi không sao. Cám ơn em. Để chị uống nước.”
“Chị, chị có sao không?”
“Chị không sao. Tự nhiên đói bụng…”
Đoan ái ngại nhìn chị Hai, chợt thấy tự trách mình. Thì ra chị Hai đói bụng, xin viên kẹo. Mà không có kẹo thì chị đi uống nước. Hình như sau khi uống nước sẽ thấy đỡ đói. Có những “nguyên lý” như thế, Đoan học được nơi đây. Mà hình như nơi đâu cũng vậy. Khi đói, uống nước cũng no được một chút. Có thật vậy không?
Chưa tới giờ cơm trưa. Mỗi người đi làm đem theo một “lon guigoz” (1) cơm, phần đó đến đúng giờ mới được ăn. Có người làm việc giữa chừng, đói bụng, cũng không đụng tới lon cơm. “Gia tài” cho một ngày là đó.

đọc tiếp

Advertisements
Chuyên mục:Văn Thẻ:

Đánh thức tiềm lực lương tri

Nguồn: Báo Tiếng Dân

FB Bạch Hoàn

26-6-2018

Hôm kia, có 14 người đã phải bỏ mạng, mất tích và bị thương vì mưa lũ ở khu vực miền núi phía Bắc. Hôm qua là 25. Và, sáng nay lại là 33.

Trùng hợp là khi thiên nhiên đang nổi cơn thịnh nộ, khi dòng nước hung dữ gào thét, xé toạc những bản làng, những thôn xóm, khi những khối đất đá hung tợn ầm ào đổ xuống chôn vùi những phận người nhỏ bé, thì những người sẽ nắm trong tay vận mệnh của dân tộc này, những người sẽ xây đắp tương lai cho đất nước này, đang ngồi trong phòng thi, viết văn luận về chủ đề liên quan đến việc đánh thức tiềm lực thiên nhiên để làm giàu cho đất nước.

Biết bao nhiêu thế hệ người Việt đã lớn lên với bài học nằm lòng, đất nước Việt Nam giàu và đẹp, đất nước với rừng vàng biển bạc, với khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non, châu báu còn vô biên dưới thềm lục địa, rừng đại ngàn vàng, biển mênh mông bạc, phù sa như sữa mẹ và lòng đất còn giàu…

Và thế nên… Những thế hệ nối tiếp nhau mê mải đánh thức tiềm lực thiên nhiên, đánh thức bằng chặt phá, bằng đào bới, đánh thức bằng hút lên và bán thô hầu hết.

Nguyễn Duy hỏi “Mặt đất hôm nay các em nghĩ thế nào?”.

Các bạn trẻ ấy, tuổi đời nay đã sang mười tám. Tôi cũng muốn hỏi, những bạn trẻ lớn lên trên những quả đồi trái núi nơi đang quằn quại trong mưa lũ ấy, khi ngồi trong phòng thi, cầm cây bút viết, các em nghĩ gì về khát vọng đánh thức tiềm lực thiên nhiên và thực tế tan hoang vì mưa lũ ngoài kia?

Các em nghĩ thế nào, tôi không biết. Nhưng tôi biết, thiên nhiên đang phản hồi và đòi trả giá. Những cơn lũ dữ cuốn phăng cả sinh mệnh con người kia đến từ đâu? Chúng đến từ đâu nếu không phải từ bàn tay con người đã đánh thức vô tội vạ, đánh thức đến tàn tạ, đánh thức đến kiệt quệ cả thiên nhiên?

Lũ dữ đến từ đâu nếu không phải vì rừng vàng đại ngàn bị cạo thành những quả đồi trọc lốc? Chúng đến từ đâu nếu không phải vì một thực tế đắng ngắt rằng, quản lý lỏng lẻo, con người tha hoá, có những kiểm lâm lại chính là lâm tặc và chúng đã xẻ thịt tan nát rừng đầu nguồn?

Những cơn lũ quét dữ dội và táo tợn nhường ấy đến từ đâu nếu như không phải vì đồi núi bị đào, bị khoét, mặt đất bị bóc ra, để moi móc mọi thứ khoáng sản có thể bán thành tiền?

Tôi không phủ nhận những đóng góp của việc khai thác khoáng sản vào tăng trưởng kinh tế quốc gia trong những năm qua. Nhưng, nó có tương xứng hay không lại là vấn đề rất khác. Tình trạng sử dụng tài nguyên một cách vung vãi và phung phí, không đầu tư khoa học kĩ thuật, phát triển công nghiệp chế biến chế tạo để làm ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, đã dần dần làm cạn kiệt nguồn lực quốc gia.

Nhưng, điều đáng lo nhất là đất nước này vẫn chưa kịp lớn mà đã đến hồi phải trả giá cho thiên nhiên.

Phát triển kinh tế, mục đích cuối cùng và quan trọng hơn hết là để phục vụ cho cuộc sống của người dân. Nếu bao biện rằng phải khai thác khoáng sản, phải dời núi lấp bể mới phát triển, thì tại sao những địa phương khai thác nhiều khoáng sản, người dân lại vẫn cứ nghèo?

Bắc Cạn là một ví dụ. Mặc dù giàu tài nguyên, với 24 loại khoáng sản ở 273 điểm mỏ, từ 2011-2017 đã cấp 72 giấy phép khai thác, nhưng mỗi năm ngân sách chỉ thu được 60-70 tỉ đồng. Trong khi thu nhập của người dân thì vỏn vẹn 26 triệu đồng/năm, bằng một nửa mức bình quân của cả nước.

Vì sao ư? Vì sao, nếu không phải là vì những cái bắt tay dưới gầm bàn của các nhóm lợi ích khiến tài nguyên quốc gia bị chảy máu?

Những nhà gỗ nguy nga là của ai? Những đồ gỗ, nào bàn, nào ghế, nào tủ, nào kệ, xa hoa và lộng lẫy, làm từ những thân gỗ quý đang hiện diện trong tư phủ của những loại người nào? Ai là kẻ tham tàn, ai người phá hoại? Ai cưỡng bức thiên nhiên để đua đòi những thú chơi rởm đời, kệch cỡm? Có thể là ai đây, nếu không phải là một lũ quan viên, một bầy sai nha biến chất và một đám trọc phú hợm hĩnh, học đòi?

Bi kịch là kẻ vơ vét tài nguyên, kẻ tàn phá thiên nhiên thì ăn trên ngồi trốc, sống trong giàu sang, thừa mứa, trong khi hậu quả mà chúng để lại vì phá vỡ cân bằng tự nhiên là những nhà cửa bị sập, hoa màu bị tàn phá, là những con đường nhầy nhụa bùn đen đất đỏ, người dân phải nhận lãnh, người dân phải chịu đựng.

Thậm chí, khi phải trả giá bằng mạng người, thì vẫn cứ là dân – những phận người bé mọn đến mức dù đang là cha, là mẹ, là ai đó trong đời có tên có tuổi, bỗng chốc chỉ còn là một con số đếm, 14, 25, 33 trong các báo cáo thống kê thiệt hại cuối ngày sau lũ.

Cuộc đời con người khép lại trong trang hồ sơ, tư liệu về sự cuồng nộ của thiên nhiên. Mỗi người thành một con số. Những con số lạnh lùng, như bao năm vẫn thế, người ta sẽ lại lãng quên. Để lại hiện thực này những đứa trẻ không nhà, những đứa trẻ mất cha, những em thơ không còn mẹ, những đứa trẻ thiếu manh áo lành, thiếu mái trường ê a con chữ. Để lại hiện thực này những đứa trẻ bị đánh cắp tuổi thơ, những đứa trẻ quay quắt đói nghèo…

Lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?

Nguyễn Duy hỏi vì sao ư? Bởi vì bao nhiêu năm qua, tiềm lực thiên nhiên đã bị đánh thức bằng tư duy của một kẻ ngủ mê. Bây giờ, đừng nói về khai thác tài nguyên thiên nhiên trên đống hoang tàn này nữa. Bây giờ chỉ còn một thứ để khai thác là tiềm lực con người.

Bây giờ, đừng nói về đánh thức tiềm lực thiên nhiên nữa, mà hãy nói về việc thức tỉnh lương tri con người.

Chuyên mục:Xã Hội Thẻ:

Tôi coi khinh Luật an ninh mạng

FB Phạm Đoan Trang
.

(Hình: Internet)

.
12-6-2018
Hôm nay (12/6/2018), sau khi cái quốc hội bù nhìn của đám đại biểu đảng cử, đảng quán triệt bầu kia thông qua luật An ninh mạng, liệu những tiếng nói phản biện hoặc chỉ đơn giản là những lời oán thán, thở than về cuộc sống ở xứ độc tài này còn tồn tại không?

CÒN CHỨ. Đơn giản bởi vì quyền được viết, được nói, được chia sẻ quan điểm, cảm xúc là quyền gắn bó với từng cá nhân mỗi người từ khi chúng ta ra đời đến lúc chúng ta chết đi. Không thế lực nào có thể làm chúng ta câm miệng được, thần thánh cũng như ma quỷ. Huống chi trong trường hợp này, không phải thần thánh hay ma quỷ gì mà chỉ là một lũ người tăm tối, ngu muội, đang phè phỡn trong thứ quyền lực mà chúng cướp được của nhân dân, và đang vẫy vùng trong quyền lực ấy vào những năm tháng giãy chết của chúng.

Những người nào vốn sợ tà quyền thì đã sợ rồi. Suy cho cùng, chưa có luật An minh mạng thì an ninh cũng đã bắt bỏ tù hàng trăm blogger kia mà. Còn những người nào vốn đã không sợ thì càng chẳng có lý do gì để sợ những kẻ họ đã quá khinh bỉ.

Về mặt kỹ thuật, hoàn toàn có những cách khả thi để người dùng Internet ở Việt Nam tự bảo vệ mình khỏi luật pháp của tà quyền. (Nghe thật mỉa mai cho hai từ luật pháp, bởi bản chất luật pháp là để bảo vệ tự do của người dân chứ đâu phải công cụ để độc tài thi hành chuyên chính). Tường lửa cao đến mấy cũng có cách vượt, mật mã phức tạp đến mấy cũng có cách giải mã, thì tương tự, cũng chẳng khó khăn đến mức tuyệt vọng cho hàng triệu người dân dùng kỹ thuật giấu IP, tự bảo vệ mình mà vẫn có thể sử dụng mạng để thực thi quyền tự do thông tin, tự do biểu đạt của mình.

Về mặt luật pháp, không ai có thể nắm chặt tay từ tối đến sáng, không kẻ độc tài nào có thể kiểm soát 100% đời sống của nhân dân, kể cả trong chế độ toàn trị như Việt Nam. Đơn giản là chúng không đủ nguồn lực, nhất là trong tình trạng kinh tế sa sút, ngân sách thâm hụt, lòng dân đổ vỡ ở Việt Nam hiện nay. Sau khi luật An ninh mạng được thông qua, liệu an ninh ra quân ồ ạt được mấy tuần? Một vài chục người lên tiếng còn có thể bị bắt lẻ tẻ, tới hàng trăm người lên tiếng thì an ninh còn đủ đồn và lính để bắt dân về “làm việc”, còn đủ nhà tù để nhốt dân, còn đủ tiền để thuê dân phòng, tổ trưởng dân phố hay tổ phụ nữ “xuống cơ sở” giáo huấn dân không?

Về phần mình, tôi biết tôi sẽ chẳng thay đổi gì cả, nghĩa là sẽ tiếp tục đả kích không khoan nhượng cái đảng độc tài đang cầm quyền và những thế lực đang cắm đầu gục mặt bảo vệ nó mà chống lại nhân dân. Tôi cũng sẽ rất vui nếu có thể trở thành một trong những người đầu tiên vào tù vì cái gọi là “luật An ninh mạng” của nhà nước CHXHCN Việt Nam.

Làm dân ở một xứ độc tài nghĩa là có những người phải chấp nhận mất mát chỉ để vạch mặt những tội lỗi của nhà cầm quyền. Như vô số công dân vô tội đã chết, đã ngồi tù hay đã hoá điên vì phải là nạn nhân của những chính sách hay những lần thay đổi chính sách tăm tối, đểu giả của “đảng và nhà nước”. Như hàng chục người ứng cử độc lập đã chấp nhận sự sỉ nhục để tranh cử và chứng minh bản chất đê tiện của đảng Cộng sản cũng như trò hề bầu cử mà đảng bày ra. Như hàng trăm blogger đã và đang ngồi tù để phơi bày sự bạo tàn và hèn hạ của một thể chế chống lại nhân dân. Đó là một điều rất đau đớn nhưng không phải là không có ý nghĩa.

Chuyên mục:Xã Hội Thẻ:

Hồi Sinh


(nguồn: Dân Làm Báo)
*

Hồi Sinh

Tưởng gần như chết lịm

Hôm nay đã hồi sinh!

Từng đoàn người cuồn cuộn

Vẽ trang sử nước mình

.

Trước bạo quyền bán nước

“Tôi không thể lặng thinh!”

Như hồn thiêng sông núi

Thổi vào trái tim lành

.

Ngày hôm nay bùng dậy

Tương lai vào tay mình

Nói với đời con cháu:

“Ông, cha sẽ hy sinh!”

.
Hạ Huyên 72
10.06.2018

Chuyên mục:Khác Thẻ:

Tôi Biết Vì Sao Chim Lồng Lại Hót

(Hình: Tin Mừng Cho Người Nghèo)

.

I KNOW WHY THE CAGED BIRD SINGS
Lời: Maya Angelou
Nhạc: Đỗ Quân

Trình bày: Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

A free bird leaps on the back of the wind
and floats downstream till the current ends
and clips his wing in the orange sun rays
and dares to claim the sky.

But a bird that was kept in his narrow cage
and seldom see things all his bars of rage
And his wings are clipped and his feet are tied
so he opens his throat to sing.

The caged bird then sings with a fearful thrill
of things unknown but it longed for still
and his tune is heard on the distant hill
for the caged bird sings of freedom.

The free bird then thinks of another breeze
All the trade winds soft through the sighing trees
The fat worms are waiting on a dawn-bright lawn
He names the sky his own.

But a caged bird is standing on the grave of dreams
His shadow would shout on a nightmare scream
And his wings are clipped and his feet are tied
So he opens his throat to sing.

*
Ý thơ: (Đỗ Quân phỏng dịch)
Tôi Biết Vì Sao Chim Lồng Lại Hót

Một con chim tự do bay lượn trên cánh gió trôi giạt cho đến cuối nguồn
Đôi cánh tắm trong nắng hồng và tự hào bầu trời của riêng ta

Nhưng một con chim bị nhốt trong lồng chật hẹp
Ít khi có thể thấy được cảm hứng từ trong những song cũi
Đôi cánh bị cắt cụt và đôi chân bị ràng
Chỉ còn có cách mở miệng hót vang

Tiếng hót đầy những âm thanh sợ hãi
Của những điều khó hiểu nhưng mong được nghe từ ngọn đồi xa
Con chim lồng hót cho sự tự do

Con chim tự do lại nghĩ tới một luồng gió mới
Chuyển động làn gió xuyên qua rừng cây như đang thở
Những con sâu béo đang chờ trên một thảm cỏ xanh
Và bầu trời vẫn là của riêng ta

Nhưng con chim lồng đứng trên những ngôi mộ của giấc mơ
Bóng chim la hoảng hốt trong một giấc mơ kinh hoàng
Đôi cánh bị cắt cụt và đôi chân bị ràng
Chỉ còn có cách mở miệng hót vang

Tiếng hót đầy những âm thanh sợ hãi
Của những điểu không hiểu nhưng mong được nghe từ ngọn đồi xa
Con chim lồng hót cho sự tự do

Chuyên mục:Khác Thẻ:

Những Bước Thăng Trầm

(Origami – Đinh Trường Giang)

*

Niệm (Origami – Đinh Trường Giang)

*

Đọc sách: Những Bước Thăng Trầm – Tác giả: Narada Maha Thera.
Sach do Anh Dinh Thanh Nguyen goi tang.

Mẹ và Những Lời Kinh Xưa

12/05/2018 40 comments

Hình ảnh Mẹ tôi thuở tôi còn thơ ấu là những kỷ niệm gắn liền với đời sống cầu nguyện. Cái hình thức cầu nguyện mộc mạc, giản dị của người nhà quê nghèo, ít học, và cũng vì nó đơn sơ nên tôi nhớ mãi.

Cơ quan cứu trợ nhi đồng Liên hiệp quốc

Khi tôi biết bập bẹ tập nói thì Mẹ bắt tay phải, dậy cho làm dấu Thánh giá trên trán, dậy đọc thuộc lòng những bài kinh ngắn (như kinh Lạy Cha, kinh Kính Mừng, kinh Sáng Danh). Ngoài việc chiều chiều lẫm chẫm theo Mẹ đi lễ nhà thờ, thì mỗi tối trước khi đi ngủ Mẹ bắt lập lại theo Mẹ tới độ thuộc lòng những “bài” cầu nguyện ngăn ngắn theo kiểu “tự phát”, đại loại như sau: “Con xin Chúa, xin Đức Mẹ, xin Thánh Giuse gìn giữ con đêm nay được bình an trong tay Ba Đấng… Xin ban cho con “hay ăn chóng lớn, học hành tấn tới”… Con xin cảm ơn Ba Đấng con đi ngủ.”

Đấy là “phần” của chị em chúng tôi. Làm xong “bổn phận sự” là chúng tôi lăn ra ngủ. Thế còn Mẹ cầu nguyện riêng điều gì, tôi đâu có biết. Chỉ biết là lắm khi tôi đã ngủ “no mắt” một giấc rồi, thức dậy thấy Mẹ vẫn đang ngồi lần chuỗi một mình.

Hồi nhỏ chúng tôi (tức là các chị em tôi) đứa nào cũng từng trải qua cái màn “thẩm vấn” kỳ khôi như thế này. Không rõ cái “bản văn” này có phải được du nhập vào miền Nam theo làn sóng di cư 1954? Tôi còn nhớ như in bài “hỏi đáp” này như sau:

– Con tên gì? – Con tên…
– Con lên mấy? – Con lên ba (bốn, năm).
– Con là con ai? – Con Đức Chúa Trời.
– Cháu ai? – Cháu Adong.
– Giòng ai? – Giòng Đa-vít.
– Vít gì? – Vít vồ. (???) (*)
– Quê ở đâu? – Quê ở Thiên đàng.
– Họ hàng với ai? – Họ hàng với các thánh.
– Tên thánh là gì? – Tên thánh là Anna.
Thưa xong câu này tôi sà ngay vào lòng Mẹ, lần nào cũng thế, chỉ mong cho màn “thẩm vấn” mau đến câu cuối cùng 😀

Đấy là chuyện “ngày xưa còn bé”. Giờ thì tôi chỉ còn được “nhìn” thấy Mẹ trong trí tưởng, hình ảnh bà cụ những ngày cuối đời, trên tay lúc nào cũng là xâu chuỗi, miệng móm mém thì thào từng câu kinh. Những bài kinh mà thời trẻ bà say mê đọc, thì ở tuổi già bà vẫn đọc, như một quán tính. Nơi bà cụ, tôi tìm thấy ý nghĩa của câu Kinh Thánh này: “Người đầu bạc thì khôn ngoan và tuổi già là một cuộc đời thanh sạch” (Kn 4,9).

——

(*) Vít- vồ là từ cổ của giáo dân Việt Nam. Thuở xưa linh mục được gọi là Thầy cả, còn giám mục được gọi là “vít- vồ”. Từ này có gốc từ tiếng Bồ Đào Nha Bispo, hoặc nói trại từ tiếng Latin Épiscovo mà ra.

——

Dưới đây là những câu thơ viết cho Mẹ của hai nhà thơ họ Đỗ (nguồn):

1

.

2

Chuyên mục:Khác Thẻ: