Nhà văn Nhất Linh và Xóm Cầu Mới

05/07/2015 30 comments

Nhắc tới nhà văn Nhất Linh hầu như người ta nghĩ tới Nhóm Tự Lực Văn Đoàn và tác phẩm Đoạn Tuyệt, có lẽ vì ông là người chủ trương nhóm này và một vài trích đoạn của Đoạn Tuyệt được đưa vào giảng dạy trong chương trình Việt Văn ngày xưa.

Tôi không có may mắn được tiếp thu nền giáo dục nhân bản của VNCH, nhưng bù lại đã được đọc văn của Nhất Linh từ rất sớm. Đó là trích đoạn “Cái thắt lưng” đăng trong một cuốn tạp chí Văn Hóa Ngày Nay cũ kỹ, trong đó có anh Đỗi, chị Bé với cái thắt lưng lụa mầu hoa thiên lý một buổi chiều mưa tại bến đò. Những hạt mưa hắt vào làm cái thắt lưng mới mua bị thôi màu, màu xanh hoa thiên lý thôi ra trên cái yếm trắng. “Giời đất ơi! Cái thắt lưng sáu hào rưỡi”.

Xóm Cầu Mới thuật lại đời sống sinh hoạt nhỏ nhặt, vụn vặt, quanh quẩn bên chiếc cầu của các nhân vật miền quê Bắc bộ. Gia đình bác Lê đông con nhưng đầm ấm, trừ những khi bác Lê trai đánh vợ con do… quá chén. Bác Lê gái hay cốc đầu các con mỗi khi thích chí điều gì. Chị Bé bị đau mắt kinh niên. Tý thông minh được cho đi học. Cô Mùi với “hiệu Thọ Đường, bán thuốc đau mắt, thuốc giun, thuốc tả, rượu bia, nước chanh“…

Nhà văn Nhất Linh quả là bậc thầy trong việc xây dựng tính cách nhân vật. Trong Xóm Cầu Mới, nhân vật của ông sống mãi.
đọc tiếp

Chuyên mục:Đọc sách Tags:

Thi… lý lịch

Tặng các bạn tôi, những người một thời bị loại trừ.

Nhân mùa thi về, mời quý bạn xem lại một tài liệu quái gở được dùng trong việc tuyển sinh đại học ở VN thời kỳ sau 1975: Phiếu thẩm tra lý lịch.

trang 1 - Copy

.

2

Trước khi nộp hồ sơ dự thi đại học, thí sinh phải điền rõ ràng, đầy đủ vào phiếu thẩm tra lý lịch, rồi nộp cho phường, xã nơi mình cư trú. Bạn không thể không khai hoặc khai bớt đi, vì lý lịch gia đình bạn họ nắm trong lòng bàn tay. Từ ông tổ trưởng dân phố, ông khóm trưởng… ai ai cũng sẵn sàng bổ sung giúp nếu bạn sơ ý khai thiếu.

Rồi họ – những người chẳng biết học vấn tới đâu, gồm các quý vị công an, ủy ban và đảng ủy – sẽ xem xét lý lịch, sắp xếp thí sinh theo “đối tượng” ưu tiên hoặc quyết định loại hẳn. “Đối tượng” được đánh số từ 1 đến 14, theo thứ tự ưu tiên giảm dần. Đáng sợ thay! Chỉ bằng việc nghiên cứu bản lý lịch này, vô số người tài giỏi đã bị loại trừ ngay từ khi còn chưa đặt chân vào phòng thi. Nhưng điều này được giữ kín, như chữ “MẬT” in sẵn trên phiếu.

Phiếu thẩm tra lý lịch này sau khi đã được nhận xét, xếp loại, có đủ chữ ký, con dấu của các bên công an, ủy ban và đảng ủy phường, xã, sẽ được niêm phong và gởi thẳng đến Ban tuyển sinh tỉnh.

Sau kỳ thi, các trường đại học báo kết quả về cho Ban tuyển sinh các tỉnh. Tại đây cuộc sàng lọc bất công diễn ra: Dựa theo cách phân loại lý lịch nói trên, Ban tuyển sinh sẽ quyết định bạn nào được nhập học, thậm chí được đi du học – cho dù kết quả thi của bạn đó rất kém; kẻ nào bị gạt ra ngoài – bất luận điểm thi của kẻ đó cao tới cỡ nào. Lúc này quyền sinh sát nằm trong tay cái gọi là Ban tuyển sinh. Ghê gớm thay!

Thực chất đây là một phần trong chính sách trả thù đê hèn của “bên thắng cuộc”, ngoài những chuyện bắt bớ tù tội nhưng gọi một cách văn vẻ là “học tập cải tạo”; “đánh tư sản” mà thực chất là ăn cướp…

Tôi không rõ cái kiểu trả thù vào lý lịch thế này kéo dài bao lâu. Nay thì nó đã chấm dứt rồi. Chắc vì người giỏi đã bỏ đi gần hết, người còn lại thì nhìn quanh ai cũng ngu ngu giống nhau. Không còn “đối tượng” để họ trả thù. Chỉ biết thế hệ học sinh tương lai phơi phới của miền Nam chúng tôi một thời bị khốn đốn, và không ít các bác sĩ, giáo viên thiếu đạo đức hiện nay là hệ quả tất yếu của cách tuyển sinh phi nhân bản ấy.

Chuyên mục:Khác Tags:

Con Cừu Đen

22/06/2015 13 comments

Hoàng Ngọc Tuấn dịch theo bản Anh ngữ: “The black sheep”, trong Italo Calvino, Numbers in the Dark [Những con số trong bóng tối], trans. Tim Parks (London: Vintage, 1996).
(Nguồn: chuacuuthe.com)

.

con-cuu-den-1 Italo Calvino (1923-1985) viết xong Con Cừu Đen ngày 30.07.1944, lúc ông mới được 21 tuổi, nhưng tác phẩm này chưa bao giờ được xuất bản. Mãi đến năm 1993 bà Esther Calvino vợ ông mới cho đăng lần đầu trong tập truyện Prima che tu dica ‘Pronto’ (Milano: Arnoldo Mondadori Editore, 1993).

————

Con Cừu Đen

Italo Calvino

Ở một xứ nọ, mọi người đều là kẻ trộm.

Ban đêm, mọi người đều rời nhà với chùm chìa khoá cùng chiếc đèn lồng có vải che, và đến nhà một người láng giềng để ăn trộm. Họ trở về lúc rạng đông, với nhiều của cải, và thấy nhà của chính họ đã bị mất trộm.
đọc tiếp

Chuyên mục:Văn Tags:

“Không thành công cũng thành nhân”

(Bài và hình của anh Đinh Thanh Nguyện)

Hôm nay tự nhiên sực nhớ sắp đến ngày kỷ niệm các anh hùng Việt Nam Quốc Dân Đảng bước lên máy chém sáng sớm ngày 17/6/1930. “Chết vì tổ quốc, chết vinh quang”, “Không thành công cũng thành nhân”, “Việt Nam vạn tuế”, nhớ đến cả những người vợ, người đồng chí của các anh hùng liệt sĩ ấy. Cầu nguyện cho bao nhiêu người khác nữa.., và VN.

DSCN2446

xem tiếp

Đức Giáo Hoàng sang thăm Việt Nam?

Trên internet, tôi đọc được mẩu tin này:

Sáng 17.4.2015, sau ngày bế mạc Hội Nghị Thường Niên Kỳ I, các Giám Mục Việt Nam đã đến thăm Trung Tâm Hành Hương Núi Cúi, thuộc địa phận Xuân Lộc.

Sau chuyến đi, Đức Tổng Giám Mục Sài Gòn – cũng là Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam – cho biết: “Nếu Đức Thánh Cha qua đây sẽ mời Đức Thánh Cha đến vùng này, bởi đây là nơi có thể đón được nhiều người đến đón Đức Thánh Cha nhất.”

1

.

đọc tiếp

Chuyên mục:Khác Tags:

Chạy Loạn

21/04/2015 54 comments

Một năm người có mười hai tháng
Ta trọn năm dài một tháng Tư

(thơ Thanh Nam)

Vào những ngày cuối tháng tư 1975, tình hình chiến sự hỗn loạn. Sau khi Xuân Lộc thất thủ, do chịu áp lực từ nhiều phía, Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu buộc phải từ chức vào buổi chiều ngày 21/4/1975.

Nhà tôi ở vùng ngoại ô của tỉnh lỵ và vẫn trong tầm ngắm của đạn pháo. Tuy thế cha tôi vẫn nấn ná chưa muốn chạy loạn, trong khi dân chúng trong vùng lác đác di tản khi thấy tình hình căng thẳng và ngày càng rối ren. Họ đổ xô về hướng Đô thành Sài gòn, là nơi được mong đợi sẽ bình an hơn.

(hình: internet)

(hình: internet)

đọc tiếp

Chuyên mục:Khác Tags:

Con Chiên Ngày Thứ Năm Tuần Thánh

05/04/2015 2 comments

Con_chien

Buổi sáng ngày Thứ Năm Tuần Thánh, ba đi tập nghi thức ở nhà thờ, mang về một bộ áo dài khăn đóng và một cây gậy sơn màu vàng. Tôi chạy ra đỡ cây gậy bằng gỗ nặng chịch từ tay ba.
– Năm nay ba làm ông Tông Đồ nữa hở ba?
– Ừ!
– Ba làm ông Phêrô hở ba?
– Không, ba không được làm ông Phêrô. Ông Phêrô phải đi đầu tiên.
– Thế ba làm ông gì?
– Ông Giacôbê.
– Tại sao ba làm ông Giacôbê?
– Tại ba đứng ở giữa hàng.
– Ba đừng làm ông Giuđa, ba há.
– Ừ, không làm.
– Ông Giuđa xấu, ba há.
Ba im lặng không trả lời. Tôi nhắc lại:
– Ông Giuđa bán Chúa, là người xấu, ba há? À, chiều nay ba nhớ mang thịt chiên về cho con nhé!
– Ừ, con ăn mấy nắm?
– Ba nắm! Tôi giơ nắm tay nhỏ xíu của mình lên.

Buổi chiều hôm đó, trong cái nóng hầm hập và ngột ngạt của mùa hè, ba nghiêm nghị mặc áo dài trắng, quần trắng, đội khăn đóng màu đen, tay chống cây gậy gỗ, xếp hàng theo đoàn rước mười hai ông Tông Đồ, thong thả tiến lên gian Cung Thánh. Mười hai ông, ngồi thành hai hàng ghế, oai vệ chờ được rửa chân. Cha xứ lần lượt quỳ xuống trước mặt từng ông, cúi xuống rửa chân rồi cẩn thận lau lại bằng một cái khăn bông trắng toát. Trong khi các ông Tông Đồ hoan hỉ xỏ chân lại vào giày thì cha xứ đẫm mồ hôi, quay trở lại bàn thờ tiếp tục làm lễ.

Con chiên được làm bằng xôi trắng, nằm trên một cái mâm đồng. Người ta chắc phải nấu nhiều chõ xôi, để có thể nặn ra một con chiên “khổng lồ” như thế. Rồi dính bông gòn bên ngoài làm lông chiên. Tôi nín thở nhìn cha xứ rưới cồn lên và châm lửa. Lửa xanh, rồi lửa đỏ loang loáng phủ khắp mình chiên, rồi bốc cao. Con chiên cháy đùng đùng một góc bàn thờ.

Con chiên ngày Thứ Năm Tuần Thánh của năm 1975 cũng là con chiên bị sát tế cuối cùng của tuổi thơ tôi. Những năm sau 1975 khi miền Nam rơi xuống “vực thẳm” (chữ của nhà văn Mai Thảo), cả nước đói nghèo, người ta không còn làm con chiên bằng xôi nữa. Thậm chí cả Thánh lễ cũng làm “chay” vì không có bột mì làm bánh lễ. Giáo dân đi dự lễ nhưng không được rước lễ, phải rước lễ tưởng tượng, gọi một cách văn vẻ là “rước lễ thiêng liêng”.

Miền Nam của tôi từ đó đẫm máu và nước mắt. Miền Nam của tôi có khác nào con chiên bị sát tế trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh? Miền Nam của tôi đã bị bán đứng cho những mưu đồ chính trị của các cường quốc. Bốn mươi năm nay, dân tộc tôi vẫn chưa có ngày phục sinh.

Tuy thế, tôi vẫn không bỏ mất niềm hy vọng của ngày Thứ Bảy Tuần Thánh. Tôi vẫn mong mỏi sẽ có ngày không còn bóng dáng độc tài cộng sản. Sẽ có ngày Chúa Nhật Phục Sinh trên quê hương tôi.

Chuyên mục:Khác Tags:
Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.